Το 1943–1944, στην ορεινή Αρκαδία, ενώ η Ελλάδα βρίσκεται ακόμη υπό γερμανική Κατοχή, ο εμφύλιος διχασμός έχει ήδη αρχίσει. Συλλήψεις, εκτελέσεις, αντίποινα και προσωπικές εκδικήσεις διαλύουν τις τοπικές κοινωνίες. Η Μονή Ορθοκωστάς, στην Κυνουρία, μετατρέπεται σε τόπο κράτησης ανθρώπων που θεωρούνται εχθροί του ΕΛΑΣ.
Αυτή την περίοδο της ελληνικής ιστορίας πραγματεύεται ο Θανάσης Βαλτινός στο μυθιστόρημά του Ορθοκωστά (1994), συνθέτοντας μια αφήγηση μέσα από τις μαρτυρίες ανθρώπων που έζησαν τα γεγονότα.
Αντλώντας έμπνευση από το έργο του, η «Μονή Ορθοκωστάς» αποτελεί ένα νέο, πρωτότυπο θεατρικό κείμενο.
Στην παράσταση, δύο γυναίκες προσπαθούν να αφηγηθούν όσα έζησαν όταν ήταν κορίτσια. Όσο μιλούν, το παρελθόν επιστρέφει. Δεν επιστρέφει για να αποκατασταθεί ούτε για να βρει τη θέση του σε μια οριστική εξήγηση. Επιστρέφει σαν κάτι που δεν ολοκληρώθηκε ποτέ.
Δεν είναι εκείνες που ανακαλούν την Ορθοκωστά. Είναι η Ορθοκωστά που τις καλεί πίσω.
